دانیل گلمن و هوش هیجانی

دانیل گلمن و هوش هیجانی

دانیل گلمن و هوش هیجانی

دانیل گلمن و هوش هیجانی

افراد زیادی در مورد هوش مطالعه کرده و کتاب‌های بسیاری دراین‌باره نوشته شده است. پیتر سالووی، روانشناس اجتماعی و رئیس کنونی دانشگاه ییل آمریکا در مورد دانیل گلمن می‌گوید: «کمتر کسی مانند او را می‌توان یافت که دامنه‌ی به‌کارگیری واژه‌ی هوش و شناخت آن توسط عموم جامعه را تا این حد رشد داده باشد.»

دانیل گلمن، نویسنده کتاب هوش هیجانی، دکترای روانشناسی خود را از دانشگاه هاروارد دریافت کرده و سال‌هاست برای نشریه‌های مختلف نظیر Harvard Business Review و نیویورک‌تایمز (بخش مربوط به رفتار و علوم مغزی)، مطلب می‌نویسد. گلمن سردبیر نشریه روانشناسی امروز نیز هست.

دانیل گلمن، برای بیان نظریه‌ها و دیدگا‌ه‌های مختلف، از ساده‌ترین عبارات استفاده می‌کند. برای مثال گاهی تعریف هوش هیجانی (هوش عاطفی) را با جمله‌ای از ارسطو شروع می‌کند: « عصبانی شدن آسان است – همه می‌توانند عصبانی شوند، اما عصبانی شدن در برابر شخصِ مناسب، به میزان مناسب، در زمان مناسب، به دلیل مناسب و به روش مناسب – آسان نیست!»

در ادامه مطلب فهرستی از کتاب‌های منتشر شده از دانیل گلمن به همراه معرفی کوتاهی از هرکدام از کتاب‌ها ارائه می‌شود. مرور این کتاب‌ها و مفاهیم مطرح شده در آن‌ها، می‌تواند تصویر بهتری از مدل ذهنی دانیل گلمن در اختیار ما قرار دهد:

Focus

کتاب Focus یا تمرکز در سال ۲۰۱۳ منتشر شد. در این کتاب، دانیل گلمن تعبیر جالبی را در مورد تمرکز به کار می‌برد: تمرکز یکی از منابع ارزشمند  قدرت و رشد است که بسیار کمیاب است و به‌سختی در میان انسان‌ها مشاهده می‌شود.

کتاب تمرکز، یک کتاب بسیار دقیق علمی است. دانیل گلمن در این کتاب توضیح می‌دهد که تمرکز، دارایی ارزشمندی است که کمتر از اهمیت واقعی آن، موردتوجه قرار گرفته است.

بحث اصلی دانیل گلمن در کتاب تمرکز را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: «در دنیایی که هرروز تغییراتی روی می‌دهند و تنوع خواسته‌ها ‌و آرزوها و انگیزه‌ها و فرصت‌ها، همواره در حال رشد است، تمرکز می‌تواند رمز موفقیت و بقا باشد.»

دانیل گلمن در این کتاب، تمرکز را به سه بخش تمرکز بر خود، تمرکز بر دیگران و تمرکز بر جهان بیرون تقسیم می‌کند.

نکته جالب: دانیل گلمن به همراه پیتر سنگه (نویسنده کتاب پنجمین فرمان و از بزرگان حوزه تفکر سیستمی و سازمان یادگیرنده) در سال ۲۰۱۴ کتاب تکمیلی دیگری به نام Triple Focus  یا «تمرکز سه‌گانه» را منتشر کردند. این دو اندیشمند در کتاب تمرکز سه‌گانه توضیح دادند که با استفاده از مفهوم تمرکز و پرورش این مهارت، می‌توان اثربخشی یادگیری را بالا برد. یادگیری در این کتاب، مشابه مدل دانیل گلمن در کتاب Focus، به سه بخش یادگیری و درک خویشتن، درک دیگران و درک جهان بزرگ‌تری که در آن قرار داریم تقسیم می‌شود.

Social Intelligence

در سال ۲۰۰۷ میلادی دانیل گلمن کتاب هوش اجتماعی را منتشر کرد. زمانی که کتاب هوش اجتماعی منتشر شد، در نگاه اول، این کتاب، قسمت دوم کتاب بسیار موفق هوش هیجانی، در نظر گرفته شد. اما مروری بر این کتاب نشان داد که با وجود اینکه محور حرف‌های دانیل گلمن تغییر نکرده است، اما او در این کتاب پیام مهم دیگری دارد:

«مغز ما انسان‌ها برای بودن در کنار دیگر انسان‌ها و ارتباط با آن‌ها طراحی شده است. رابطه‌ای که ما با دیگران برقرار می‌کنیم و برخوردی که دیگران با ما دارند، خیلی بیشتر از چیزی که در نگاه اول به نظر می‌آید، بر روی مغز ما تأثیر می‌گذارد. احساسات هم مانند ویروس سرماخوردگی می‌توانند بین ما منتقل شوند. اثر یک رابطه‌ی مسموم بر فیزیولوژی بدن، از لحاظ مخرب بودن، تفاوت چندانی با غذای مسموم ندارد.»

دانیل گلمن، در کتاب هوش اجتماعی با بررسی مطالعات و تحقیقات انجام شده، می‌کوشد توضیح دهد که انسان‌ها به سمت همدلی، همکاری و تعامل و همچنین خیرخواهی برای دیگران، کششی ذاتی دارند. اما پرورش این روحیه در خانواده و جامعه، نیازمند دقت و توجه و برنامه‌ریزی مناسب و دقیق است.

Emotional Intelligence and Why it can matter more than IQ

کتاب هوش هیجانی و چرایی اهمیت آن نسبت به ضریب هوشی در سال ۲۰۰۵ منتشر شد. همان‌گونه که از نام کتاب مشخص است، دانیل گلمن در این کتاب می‌کوشد شاخص ضریب هوشی یا هوش ریاضی یا  IQ را که در آن زمان به‌عنوان یکی از معیارهای شایستگی و توانمندی انسان‌ها موردتوجه قرار می‌گرفت، به‌عنوان مهم‌ترین شاخص، زیر سؤال ببرد.

در این کتاب دانیل گلمن از دو استعاره کلیدی استفاده می‌کند: ذهن منطقی و ذهن احساسی. با این نام‌گذاری و طبقه‌بندی، به‌مرور به تحقیقات دانشگاهی در خصوص عملکرد انسان‌ها در محیط کار و زندگی می‌پردازد. او در ادامه می‌کوشد تا نشان دهد که ذهن احساسی، می‌تواند نقش مهم‌تری در موفقیت و شکست ما در زندگی داشته باشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *